Mantelzorg met negen broers en zussen

In de zomer van 2009 stort mijn moeder volledig in. Ze kan de zorg voor mijn dementerende vader niet langer aan. We moeten vliegensvlug indicaties aanvragen voor extra zorg en verpleging om mijn moeder te ontlasten. Maar die heb je niet een-twee-drie binnen. Ik en mijn acht broers en zussen worden - via een strikt rooster - ingezet voor de dagelijkse mantelzorg van onze ouders. We staan versteld van wat we allemaal aantreffen: stinkende vuilniszakken, de vriezer en keukenkastjes vol pakken soep, macaroni, rijst, bloem, slaolie, vlees, alles over de datum. Zijn ze aan het hamsteren voor een derde wereldoorlog? Mijn moeder is iedere ochtend een uur lang met beverige handen bezig een lens in haar oog te zetten. Afspraken lopen in de soep, omdat ze beiden niet meer weten wat voor dag het is. En alles raakt zoek. Allemaal speuren we naar haar bril, haar gehoorapparaat, haar lens, het bankpasje, het identiteitsbewijs, de portemonnee, de sleutels. Het is om gek van te worden.

Met onze vuurdoop in de mantelzorg komt er van alles op ons pad: de nieuwe omgang met onze ouders, die – oud, broos en breekbaar - in een vorm van dementie glijden; het circus van indicaties en zorg; de stoet zusters en huishoudelijke hulpen, met wie mijn ouders zich moeten verhouden; onze verhitte discussies over het zelfbeschikkingsrecht: wat beslissen we met en wat beslissen we zonder hen?; de vastgeroeste, maar ook schuivende rollen binnen de familie; de taakverdeling en verschillen tussen de verzorgende kinderen van nabij en de ‘afstandskinderen’; de soms haperende communicatie; de knopen die we moeten doorhakken met negen weifelende, lakens uitdelende, als bamboe buigende of juist kont tegen de krib gooiende broers en zussen; de gevoelens van onmacht, gêne, schuld en verdriet over de aftakeling van onze ouders; maar ook de hilarische gebeurtenissen die we meemaken met elkaar, de zusters, onze ouders en de dagopvang. Dit familietheater met hoofd- en bijrollen beschrijf ik in mijn boek ‘Dun IJs’. Een aanrader en een steun voor andere zorgbroers- en zussen.

Elly Rijnbeek, schrijfster van het boek ‘Dun IJs. De zorg van negen broers en zussen voor hun aftakelende ouders', Uitgeverij Atlas-Contact, €16,95.

ISBNnummer:978 90 450 6616 5.