Het is 2015, de 3 decentralisaties zijn een feit, gemeenten zijn nu verantwoordelijk voor veel taken op het gebied van de langdurige zorg. In de Wmo 2015 is expliciet opgenomen dat gemeenten daarbij aandacht moeten besteden aan mantelzorgers.
Wilt u meer informatie of advies over dit onderwerp? Neem dan contact op met Roos Scherpenzeel van het Expertisecentrum Mantelzorg via r.scherpenzeel@movisie.nl.  Expertisecentrum Mantelzorg - maart 2015

 

Wmo 2015: 4 nieuwe aandachtspunten voor mantelzorgondersteuning

Vinden, Versterken, Verlichten en Verbinden zijn de 4 nieuwe aandachtspunten voor gemeenten bij het vormgeven van hun lokale mantelzorgbeleid. Ze worden beschreven in de notitie ‘Mantelzorgondersteuning is de basis. Aandachtspunten voor lokaal mantelzorgbeleid’. De 4 aandachtspunten, gebaseerd op de uitgangspunten van de Wmo 2015, zijn een herziening van de ‘basisfuncties mantelzorgondersteuning’ uit 2009.

De notitie is opgebouwd aan de hand van 3 speerpunten Versterken, Verlichten en Verbinden, voorafgegaan door de belangrijke voorwaarde ‘Vinden’. Per aandachtspunt krijgt u een aantal tips, die in de notitie verder worden toegelicht.

Vinden: hoe kunt u mantelzorgers bereiken?

Hoe bereikt u de mensen in uw gemeente die zorgen voor naasten, zodat u ze kunt Versterken, Verlichten en Verbinden? Hierbij kunt u denken aan de volgende tips:

  • Zoek mantelzorgers dichtbij hun eigen leefpad en dicht bij het zorgpad van hun naaste;
  • Sluit aan bij de beleving van mantelzorgers;
  • Betrek mantelzorgers bij het gesprek.

Versterken: versterk mantelzorgers in hun regie en positie

Zelfredzaamheid, zelfregie en zelfhulp zijn belangrijke uitgangspunten van de stelselherziening in zorg en ondersteuning. Met de basisfunctie Versterken zorgt de gemeente ervoor dat mantelzorgers de regie kunnen voeren en behouden, en keuzemogelijkheden hebben hoe zij de mantelzorg vormgeven. De centrale vraag is: wat kunt u organiseren om de regie en positie van mantelzorgers te versterken? U kunt denken aan de volgende tips:

  • Onderzoek de vraag achter de vraag van mantelzorgers en zorgvragers;
  • Maak werk van waardering voor mantelzorgers;
  • Veranker eigen regie en keuzevrijheid van mantelzorgers in mantelzorgbeleid;
  • Neem belemmeringen voor mantelzorgen in wet- en regelgeving weg;
  • Zorg voor actieve participatie van mantelzorgers in beleid.

Verlichten: organiseer ondersteuning voor mantelzorgers

Goede ondersteuning voor mantelzorgers draagt ertoe bij dat hun draaglast en draagkracht in evenwicht zijn. Een mantelzorger is, naast mantelzorger, immers ook partner, kind, werknemer, scholier of vrijwilliger. Om overbelasting te voorkomen is het belangrijk dat de balans tussen verschillende taken en rollen behouden blijft. Hoe kunt u als gemeente de taak van mantelzorgers verlichten en hun draagkracht vergroten, zodat zij de zorg beter en langer vol houden? U kunt hierbij denken aan:

  • Werk netwerkgericht en zet in op preventie van overbelasting;
  • Organiseer informatie en advies;
  • Faciliteer emotionele steun en educatie voor mantelzorgers;
  • Maak werk van passende respijtzorg;
  • Zet in op praktische en materiële hulp voor mantelzorgers;
  • Maak werk van het vinden en binden van vrijwilligers.

Verbinden: leg verbindingen tussen mantelzorgers en professionals

Gelijkwaardige samenwerking tussen de informele zorg van mantelzorgers en de formele zorg van beroepskrachten is noodzakelijk voor integrale zorg en ondersteuning. De centrale vraag is: wat moet u organiseren om mantelzorgers en professionals in zorg en ondersteuning beter met elkaar te verbinden? U kunt denken aan:

  • Investeer in samenwerking op het microniveau van professionals met mantelzorgers;
  • Ga voor samenwerking op het meso niveau van organisaties voor formele en informele zorg.

Wettelijk kader en inzicht in uw rol als gemeente

De notitie start met een kort overzicht van het wettelijk kader rondom mantelzorg; wat staat er in de Wmo 2015 over mantelzorg? Vervolgens worden op verschillende plekken in de handreiking de wettelijke mantelzorgtaken gemarkeerd. De notitie besluit met een toelichting van de 3 rollen die een gemeente heeft binnen het mantelzorgbeleid: uitvoerder, opdrachtgever en regisseur.

Mantelzorgondersteuning is de basis

De nieuwe aandachtspunten mantelzorgondersteuning zijn beschreven door Movisie, in opdracht van het ministerie van VWS en in samenwerking met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en Mezzo.

Download de notitie Mantelzorgondersteuning is de basis.

(Bron: Movisie)